Sarı Hurda Alım Satımında Kalite Kriterleri

Bu bölümde sarı hurda alım satımında kullanılan ana kalite ölçütlerini anlatıyoruz. Sarı hurdanın ticari değerini belirleyen unsurlar yalnızca ağırlık veya görünüm değildir. Asıl belirleyici olan, malzemenin alaşım yapısı, temizliği, ayrıştırılmışlığı ve işlemeye uygunluğu gibi profesyonel kriterlerdir. Sarı hurdalar pirinç alaşımından oluştuğu için bakır–çinko oranı kaliteyi doğrudan etkiler. Bu oran ne kadar doğru ve homojen ise geri dönüşüm sırasında elde edilen ürün de o kadar kaliteli olur.

Doğru kalite belirlenmediğinde hem satıcı hem alıcı tarafında maddi kayıp yaşanabilir. Bu nedenle kontrol süreci titizlikle yürütülür ve hurda ticaretinde standartlaştırılmış teknikler uygulanır.

Alaşım Yapısının Kaliteye Etkisi

Bu bölüm sarı hurdaların içeriğinde yer alan bakır ve çinko oranının kaliteyi nasıl belirlediğini açıklıyor. Pirinç alaşımının kalitesini anlamanın en temel yolu alaşım dengesini kontrol etmektir. Bakır oranı yükseldikçe sarı metal daha ağır, daha koyu ve daha işlenebilir hâle gelir. Çinko oranının artması ise rengi açar ve malzemeyi daha hafif kılar.

Alaşım Oranının Sınıflandırmaya Etkisi

Sarı hurdalar genellikle birinci sınıf, ikinci sınıf ve karışık hurda olarak üç ana kategoride değerlendirilir. Birinci sınıf hurdalar homojen metal yapısına sahiptir ve yüzeyde ciddi kir bulunmaz. İkinci sınıf hurdalar karışık bileşenler içerir. Karışık hurdalar ise çok farklı metal ve alaşımların birlikte bulunduğu gruptur.

Kesit Kontrolünün Önemi

Sarı hurdanın yüzeyinde boya, oksit veya kir tabakası olduğunda alaşım rengi yanıltıcı olabilir. Bu nedenle profesyonel alıcılar genellikle bir parçanın kesitini kontrol eder. İç yüzeydeki parlak homojen sarı ton, yüksek kaliteli pirinç alaşımının en net göstergesidir.

Endüstriyel Alaşım Testi

Bazı büyük alım noktalarında XRF cihazları (alaşım ölçer) kullanılır. Cihaz, sarı hurdadaki bakır, çinko ve diğer elementlerin oranını anında gösterir. Bu sayede kalite değerlendirmesi en doğru şekilde yapılır.

Aşağıdaki tablo alaşım yapısını tanımlayan örnek kalite göstergelerini özetler:

Kriter	İnceleme Yöntemi	Beklenen Sonuç
Bakır Oranı	XRF veya kesit	Koyu sarı, yüksek kalite
Çinko Oranı	Renk analizi	Açık sarı ton
Homojenlik	Kesit parlaklığı	Düzgün ve tek parça görünüm
Yabancı Alaşım	Manyetik test	Mıknatısa yapışmaz

Temizlik ve Yabancı Madde Oranı

Bu bölüm sarı hurdanın yüzey ve iç kirlilik seviyesinin alım satım sürecine etkisini inceliyor. Sarı hurdalar bazen plastik, kauçuk, conta, yağ, gres veya kimyasal kalıntılar içerebilir. Bu tür yabancı maddeler hem ağırlığı artırır hem de geri dönüşüm verimliliğini düşürür.

Sarı hurdanın temizliği alım satımda ciddi bir kalite kriteridir. Temiz hurda, geri dönüşüm sürecinde daha az işleme ihtiyaç duyar ve doğrudan ergitme hattına alınabilir. Kirli hurda ise ek temizlik masrafları gerektirir ve sınıfının düşmesine neden olur.

Yağ ve Gres Kalıntıları

Sarı hurda özellikle makine parçalarından çıktığında yoğun miktarda yağ barındırabilir. Bu yağın temizlenmemiş olması kaliteyi düşürür. Profesyonel firmalar bu tür parçaları kategori dışı değerlendirmemek için yüzey testi yapar.

Plastik ve Metal Dışı Materyaller

Vana, musluk veya tesisat parçalarında bulunan plastik ve kauçuk bölümler ayrılmadığında hurdanın kalitesi düşer. Ayrıştırılmış hurda her zaman daha yüksek değere sahiptir.

Kirli ve Temiz Hurdanın Farkı

Genç Kardeşler Hurda gibi deneyimli alıcılar sahada hurdanın ne kadar temiz olduğunu anında tespit eder ve sınıflandırmayı buna göre yapar.

Ayrıştırma Kalitesi: Hurdanın Saflığı

Bu bölümde sarı hurdanın diğer metallere karışmadan ayrılmış olmasının ticari değer açısından önemini anlatıyoruz. Ayrıştırılmamış hurda, bakır, alüminyum, demir ve sarı metal karışımlarından oluşabilir. Bu tür hurdalar geri dönüşüm tesisinde ek işçilik gerektirir. Ayrıştırılmış hurda ise doğrudan premium kategorisine girer.

Manyetik Test

Mıknatıs testi, sarı hurdanın saflığını tespit etmenin en hızlı yöntemidir. Sarı hurda manyetik değildir, bu nedenle mıknatısa temas etmez. Eğer yapışma varsa, parçanın karışık metal içerdiği anlaşılır.

Görsel Sınıflandırma

Tesisat parçaları, vana gövdeleri, kilit mekanizmaları gibi tüketici ürünlerinden çıkan sarı hurdaların bazı bölümleri diğer metallerle karışmış olabilir. Bu tür karışımlar ayrıştırılmadığında kalite düşer.

Profesyonel Ayrıştırmanın Avantajı

Alım satım sürecinde ayrıştırma ne kadar doğru yapılırsa kalite o kadar yükselir. Bu nedenle profesyonel firmaların sahada yaptığı ayrıştırma işlemi ticari değeri doğrudan etkiler.

Fiziksel Durum ve Yapısal Bütünlük

Bu bölüm sarı hurdaların fiziksel yapısının kalite açısından nasıl değerlendirildiğini inceler. Çatlak, kırık veya yamulmuş parçalar, alaşım kalitesini doğrudan etkilemese de işlenebilirlik açısından önemlidir.

Yüzeyi çok aşınmış, aşırı oksitlenmiş veya çürümeye yakın metal parçaları düşük kalite sınıfına girer. Oksit tabakası kalınlaştıkça gerçek metal yüzeyi görünmez hâle gelir ve kalite tespiti zorlaşır.

Oksit ve Kararma

Pirinç zamanla kararma eğilimi gösterir. Ancak aşırı kararma üst kalite sınıfına girmez. Bu yüzden oksit kontrolü önemli bir kriterdir.

Döküm Hataları

Eski tesisat parçalarında döküm hataları varsa kalite düşer. Yüzeyde baloncuk, pürüz ve çatlaklar profesyonel alıcılar tarafından hemen tespit edilir.

Fiziksel Yapının Endüstri Standardına Etkisi

İyi durumdaki hurda daha hızlı işlenir ve geri dönüşüm hattında daha yüksek verim sağlar. Bu nedenle satın alımda fiziksel bütünlük daima kontrol edilir.

Tartım, Saflık ve Profesyonel Değerlendirme Süreci

Bu bölüm sarı hurda alım satımında kullanılan tartım ve değerleme yöntemlerine odaklanıyor. Tartım işlemi genellikle hassas kantarlarda yapılır. Ancak tartıdan önce mutlaka kalite sınıfı belirlenir. Aynı ağırlığa sahip iki hurda parçası, kalite farkından dolayı tamamen farklı değerlere sahip olabilir.

Genç Kardeşler Hurda gibi profesyonel firmalar sahada hem görsel analiz hem basit testler hem de alaşım değerlendirmesi yaparak doğru sınıflandırma yapar. Bu yaklaşım ticaretin güvenilirliğini artırır.

Saflık Değerlendirme Adımları

Saflık oranı, hurdanın içinde yabancı materyal olup olmadığını belirler. Saf hurda en yüksek kalite sınıfıdır. Saflık düşükse hurda karışık sınıfa girer.