Bakır Hurdası Alımında Kalite Nasıl Anlaşılır

Bakır hurdasında kaliteyi belirleyen temel unsurlar

Bu bölüm, bakır hurdası alımında kalitenin nasıl değerlendirildiğine dair temel çerçeveyi sunar. Bakır hurdası; kullanım geçmişi, yüzey durumu, içindeki yabancı malzeme oranı ve alaşım tipi gibi faktörlere bağlı olarak farklı sınıflarda değerlendirilir. Alıcının en büyük hedefi, hurdanın içerdiği gerçek bakır miktarını doğru okumaktır. Çünkü görünüm çoğu zaman yanıltıcı olabilir; oksitli yüzeyler saflığı gizleyebilir, parlak görünen teller aslında alaşımlı olabilir veya kablo hurdaları yüksek plastik oranıyla ağırlığı artırabilir.

Genç Kardeşler Hurda gibi profesyonel alım yapan işletmeler, bakırın kalitesini anlamak için sistematik bir kontrol süreci uygular. Bu süreç yüzey incelemesi, kesit kontrolü, parça bütünlüğü ve magnet testinden ergitme davranışına kadar uzanan aşamaları kapsar. Kısaca kaliteli bakır hurdası, hem yüksek saflık hem de düşük kayıpla işlenebilirlik sunar.

Fiziksel inceleme ile kalite tespiti

Bu bölümde bakır hurdasının yalnızca görsel ve fiziksel özellikleri incelenerek nasıl değerlendirildiğini anlatıyoruz. İlk bakış, hurdanın sınıfını hızlı biçimde anlamak için önemli bir ipucudur.

Yüzey rengi ve oksit tabakasının değerlendirilmesi

Kaliteli bakır hurdası genellikle kırmızıya yakın parlak bir yüzeye sahiptir. Oksitlenmiş bakırlar daha koyu ve donuk bir görünüm sergiler; ancak bu her zaman saflığın düşük olduğu anlamına gelmez. Önemli olan, oksidin yüzeyde mi yoksa malzemenin bütününde mi olduğudur. Hafif yüzey oksidi, ergitme sırasında kolayca giderilebilir.

Aşırı koyu yüzey, kir, zift, yağ veya plastik kalıntıları olabileceğini gösterir. Bu tip hurda daha fazla işlem gerektirdiği için saflık kategorisi düşer. Alım sırasında kablonun kesitinden veya borunun iç yüzeyinden alınan küçük bir parça incelenerek iç yapının rengi kontrol edilir.

Kesit kontrolü ile saflığı değerlendirme

Bakırın iç yapısını anlamanın en hızlı yollarından biri kesit incelemesidir. Bir kablo teli, bir boru ya da bir lama bakırın uç kısmı kesildiğinde iç yüzeyin rengi parlak ve homojen olmalıdır. İç kısımda siyahlaşma, heterojen renk geçişi veya gözenekli yapı görünümleri, düşük kaliteyi işaret eder.

Kesit kontrolü aynı zamanda kaplama olup olmadığını belirlemek için de kullanılır. Bazı alaşım metaller bakıra benzediği için kesit rengine bakmak büyük avantaj sağlar.

Manyetik test ile metal karışımını tespit etme

Bakır manyetik değildir. Bu nedenle kaliteli bir bakır parçasının mıknatısla hiçbir etkileşim göstermemesi gerekir. Hafif dahi olsa mıknatısa tepki veren hurda, genellikle çelik, pirinç veya farklı bir alaşım içerir. Bu durum alımda dikkat edilmesi gereken önemli bir kalite göstergesidir.

Kablo hurdalarında kalite tespiti

Bu bölüm kablo hurdalarının içindeki gerçek bakır miktarının nasıl belirlendiğini anlatır. Çünkü kablolar, bakır fiyatlandırmasında en çok yanılgıya neden olan hurda türüdür.

İzolasyon oranının kaliteye etkisi

Kablo hurdası değerlendirilirken en kritik nokta, kablonun toplam ağırlığındaki izolasyon payıdır. Kalın plastik kaplı kablolar, yüksek ağırlık oluşturur fakat içindeki bakır miktarı düşük olabilir. Bu nedenle kablonun bir bölümünün soyularak iç bakır oranı hesaplanır.

PVC izolasyon daha hafif olduğu için genellikle daha avantajlıdır; kauçuk izolasyonlu kablolar ise daha fazla plastik içerdiğinden hurda değerini düşürür.

İnce telli ve kalın telli kabloların kalite farkı

İnce çok telli kablolar yüksek iletkenlik taşır ancak ayrıştırması daha fazla emek gerektirir. Kalın tek telli kabloların soyulması kolaydır ve içindeki bakır oranı daha nettir. Bu nedenle alım sırasında kalın kesitli kablolar genellikle daha yüksek sınıfta kabul edilir.

Kırma–granülasyon malzemelerinde kalite okuma

Granül hâline getirilmiş kablo hurdalarında kalite, granül boyutu ve saflık oranına bakılarak anlaşılır. Karışık granüller, bakırın plastikle tam ayrışmadığını gösterir. Homojen ve yoğun taneler yüksek kaliteye işaret eder.

Alaşımlı bakır hurdasında kalite nasıl anlaşılır

Bu bölüm, sarı bakır, kırmızı bakır ve bronz gibi alaşım yapılı hurdalarda kaliteyi anlamanın yöntemlerini inceler.

Sarı bakır hurdasının saflık işaretleri

Sarı bakırda (pirinç) kalite, içindeki çinko oranına göre belirlenir. Çok açık sarı tonlar genellikle yüksek çinko içerir; kırmızıya yakın tonlar daha yüksek bakır oranı sunar. Alım sırasında parça kırıldığında veya eğildiğinde gevrek davranıyorsa çinko oranı yüksektir ve kalite düşer.

Kırmızı bakır hurdasında kalite göstergeleri

Kırmızı bakır hurdasının en belirgin avantajı yüksek saflığıdır. Kaliteli kırmızı bakır, yüzeyde hafif oksit olsa bile iç kısımda parlak bir ton taşır. Çekiç darbesine karşı dayanımının yüksek olması da kaliteyi destekleyen bir işarettir.

Bronz ve diğer alaşımlı hurdalarda kontrol

Bronz; bakır ve kalay karışımından oluşur. Kalay oranı arttıkça sertlik yükselir. Alım sırasında yüzey sertliği, renk tonu ve kırılma davranışı kaliteyi anlamak için önemli ipuçları verir.

Motor, trafo ve sanayi hurdalarında kalite belirleme yöntemleri

Bu bölüm sanayi cihazlarından çıkan karmaşık bakır hurdalarının değerlendirilmesini ele alır.

Motor sargılarında lak kalitesi ve tel durumu

Motor sargılarındaki ince teller lak kaplıdır ve bu lak yanarken bakırın yüzeyinde kararma bırakabilir. Bu durum kalitenin düşük olduğu anlamına gelmez; önemli olan telin bütünlüğüdür. Kırılgan, kopuk veya yanmış tel grupları düşük kalite olarak değerlendirilir.

Trafo hurdalarında sargı yapısının incelenmesi

Trafo hurdalarında bakır genellikle yoğun sarılıdır. Sargının düzgünlüğü, tel kalınlığı ve oksit seviyesi kaliteyi belirler. Çok kararmış ve yapışmış sargılar daha düşük sınıfa girer.

Sanayi boru ve lama hurdasında kalite aşamaları

Sanayi boruları ve lamalar yüksek saflık içerir. Yüzeydeki yağ, kir ve oksit tabakası temizlenebilir sorunlardır. Ancak iç yapıda çatlak, delik veya karışım olduğunda kalite düşer.

Kimyasal ve ergitme bazlı kalite testleri

Bu bölüm, profesyonel tesislerin kullandığı daha teknik yöntemleri açıklar.

Kimyasal analizle saflık ölçümü

Endüstriyel laboratuvarlarda yapılan spektrometre testleri, bakırın içindeki %Cu değerini kesin biçimde belirler. Bu yöntem büyük hacimli alımlarda tercih edilir.

Ergitme davranışı ile kalite tespiti

Kaliteli bakır ergitme sırasında koyu bir cüruf oluşturmaz ve yüzeyde fazla köpürme görülmez. Ergitilen numunenin akışkan davranışı saflığı doğrudan ele verir.

Örnek tablo: Kaliteyi belirleyen temel kriterler

Bu tablo, alım aşamasında bakırın kalitesini hızlıca anlamak için temel bir rehber sunar.

Bakır hurdası alımında profesyonel yaklaşımın önemi

Bu bölüm, kalite tespitinin yalnızca teknik değil aynı zamanda deneyim gerektiren bir süreç olduğunu açıklar. Çünkü hurda türleri çok çeşitlidir ve her biri farklı bir okuma tekniği ister. Deneyimli bir alıcı, yüzey dokusundan kesit yapısına, ağırlık hissinden eğilme davranışına kadar birçok ipucunu birlikte değerlendirir.

Genç Kardeşler Hurda gibi profesyonel alım yapan işletmeler, kaliteyi doğru tespit ederek hem müşteri memnuniyetini artırır hem de geri dönüşüm sürecinin verimliliğini yükseltir. Kalite okuma ne kadar doğru yapılırsa süreç o kadar ekonomik ve sürdürülebilir olur.